Orthostatische Intolerantie; Allergic to Gravity (1)

by Marly

IMG_1704Orthostatische Intolerantie is iets waar ik zelf erg door beperkt wordt. Ik leg in deze blog uit wat het is en wat het met je lichaam doet. Over mijn persoonlijke ervaring met Orthostatische Intolerantie lees je hier.

Het autonome zenuwstelsel
Het autonome zenuwstelsel regelt onbewuste processen in het lichaam, zoals de temperatuur, ademhaling, verwijding en vernauwingdysautonomia van de bloedvaten (en daarmee de bloeddruk), hartslag en spijsvertering. Het wordt onderverdeeld in het sympatische zenuwstelsel en het parasympatische zenuwstelsel. Het sympatische zenuwstelsel is het ‘actieve’ deel, het regelt de ‘fight-and-flight’ reactie en zorgt voor alertheid en actie. Het parasympatische zenuwstelsel is het zogenaamde ‘rest-and-digest’ deel. Het zorgt ervoor dat het lichaam in een rusttoestand komt en dat de spijsvertering op gang komt. Ook wordt een aantal neurotransmitters aangestuurd door het autonome zenuwstelsel. Bij Dysautonomie is er een ontregeling van een groot deel van deze processen, en kan per persoon verschillen welke functies dit precies zijn, maar ik ga hier vooral in op de ontregeling van hartslag, bloeddruk en ademhaling door de zwaartekracht: Orthostatische Intolerantie.

Orthostatische Intolerantie
Bij Orthostatische Intolerantie reageert het lichaam niet goed op de zwaartekracht.
Normaal gezien past het lichaam zich automatisch aan aan de zwaartekracht die aan het lichaam trekt. De bloedvaten passen zich aan en trekken wat meer samen zodat het bloed gewoon tegen de zwaartekracht in naar boven gepompt wordt; de bloeddruk en hartslag blijven ongeveer gelijk en nog belangrijker: er blijft genoeg doorstroming van bloed naar het hart en de hersenen. Bij sommige mensen gebeurt dit niet zoals het hoort. Het lichaam reageert niet op de juiste manier op de zwaartekracht en het volgende situatie kan ontstaan: De bloedvaten trekken niet genoeg samen en het bloed blijft in de benen of buik hangen (bloodpooling), dit zorgt ervoor dat er minder bloed terugstroomt naar het hart en er tegelijkertijd ook minder bloed naar de hersenen gepompt wordt (cerebrale flow). Doordat de vaten niet samentrekken en er minder bloed door stroomt, zakt de bloeddruk (met meer dan 20 mmHg systolisch of 10 mmHg diastolisch). De hartslag stijgt (met meer dan 30 slagen per minuut) om te proberen dit nog te compenseren, maar op een gegeven moment lukt het niet meer, de hartslag daalt snel waardoor de bloeddruk niet meer gecompenseerd wordt, er komt nóg minder bloed naar de hersenen en je valt flauw (syncope)…Dit is Orthostatische Hypotensie (orthostatisch: wat bij rechtstaan optreedt, hypotensie: lage bloeddruk), een van de vormen van Orthostatische Intolerantie. Een belangrijk verschil met Postrual Orthostatic Tachycardia Syndrome (POTS; P: houdingsafhankelijk, O: wat met rechtstaan optreed, T: hoge hartslag) is dat officieel bij POTS de bloeddruk niet mag dalen, MAAR in de praktijk is daar nog wel wat ruimte in…Aangezien ik met beide (orthostatische hypotensie én POTS) gediagnosticeerd ben en dat elkaar dus tegenspreekt 😉

Mogelijke symptomen
Bij iedereen uit zich de Orthostatische Intolerantie weer anders, ook afhankelijk van de precieze vorm die je hebt, maar een belangrijk kenmerk is dat de klachten vrijwel altijd optreden bij staan (en bij lang zitten) en vaak (in mijn geval eigenlijk altijd) direct afnemen als je gaat liggen.
Symptomen kunnen zijn:

  • Duizeligheid
  • Licht in het hoofd
  • Tachycardie (snelle hartslag)
  • Zweten
  • Zwakte
  • Hoofdpijn
  • Slaperigheid/vermoeidheid
  • Brain fog
  • Misselijkheid
  • Hyperventilatie of kortademigheid
  • Pijn op de borst
  • Palpitaties
  • Coat-hanger pain (typerende pijn in nek, schouders en schouderbladen)
  • Trillen/beven
  • Veranderd zicht (wazig zien, sterretjes zien, ‘zwart voor de ogen’)

Maar vaak komen ook nog overige symptomen voor van het niet goed functioneren van het autonome zenuwstelsel (dysautonomie), onder andere:

  • Tachycardie (snelle hartslag)
  • Bradycardie (trage hartslag)
  • Inspannings intolerantie
  • Verstoorde blaasfunctie
  • Vertraagde maaglediging (gastroparese)
  • Hitte intolerantie
  • Hoge of lage bloeddruk
  • Nauwe polsdruk (verschil systolische en diastolische druk)
  • Overgevoeligheid voor geluid
  • Overgevoeligheid voor licht
  • Koude rillingen
  • Koude huid

Hoe wordt het vastgesteld?
Het beste kun je Orthostatische Intolerantie vaststellen met een kanteltafeltest. Bij deze test wordt in elk geval je hartslag, ademhaling en bloeddruk continue gemeten en er kan gekozen worden om ook de doorstroming naar de hersenen te meten met infrarood meting op het hoofd en/of echografie/doppler van de halsslagaders. De test begint liggend op de kanteltafel, waarbij je wordt ‘vastgesnoerd’ met een aantal banden. Dit gebeurd om er voor te zorgen dat je, wanneer de tafel rechtop wordt gezet, zo passief mogelijk staat zodat de beenspieren niet kunnen helpen compenseren. Na enkele minuten liggen wordt de tafel 70 graden gedraaid zodat je vrijwel rechtop staat en wordt er gekeken wat het effect is op de hartslag, ademhaling en bloeddruk en indien mogelijk ook de doorstroming van bloed naar de hersenen. Dit moet je zo’n 30 minuten (proberen!) vol te houden, maar het kan zijn dat je al eerder zo veel klachten krijgt dat de test eerder gestopt wordt, of dat je zelfs flauw valt. De ene arts zal dit juist willen uitlokken terwijl de ander al wil stoppen voordat dit gebeurd. Het is belangrijk dat je aangeeft welke klachten je op moment van rechtop ‘staan’ ervaart en of dit de herkenbare klachten zijn. Als de test is afgelopen wordt je terug neergelegd en mag je nog even blijven liggen. Ook wordt er dan naar het herstel gekeken.

Naast de officiële volledige kanteltafeltest, bestaat er ook nog zoiets als een ‘poor man’s tilt table test‘ ook wel Autonoom Functie Onderzoek genoemd. Het idee is hetzelfde, maar de uitvoering is wat anders. Je wordt hierbij niet op een kanteltafel gelegd, maar op een gewone onderzoekstafel en moet dan zelf (actief dus) gaan staan. Het nadeel van deze test is dat je met je beenspieren kan compenseren om de bloeddoorstroming op gang te houden (door het aanspannen van de kuitspieren of bilspieren bijvoorbeeld). Vaak is dit ook een kortere variant.
Vermoed je dat je Orthostatische Intolerantie hebt, dan kun je dit testje eventueel ook zelf doen als je een bloeddrukmeter hebt. Het is dan natuurlijk niet zo nauwkeurig als de officiele test, maar je kunt wel een globaal idee krijgen en dit bij je arts voorleggen. Er is een app die je kunt gebruiken’Stand Test for POTS’, of je kunt het gewoon zelf bijhouden. Hieronder zie je een testje die ik zelf recent gedaan heb.
LET OP! Voel je dat je dreigt flauw te vallen tijdens je eigen test? STOP DAN DIRECT EN GA LIGGEN!

IMG_0151

Wil je verder lezen over de mogelijke behandeling van Orthostatische Intolerantie en over mijn persoonlijke ervaring? Klik dan hier

Liefs Marly

http://dinet.org/
https://en.wikipedia.org/wiki/Orthostatic_intolerance
https://en.wikipedia.org/wiki/Autonomic_nervous_system
Foto’s:
Header: by Marly
Dysautonomia umbrella: https://reflectionsofabear.com

Print Friendly, PDF & Email

You may also like

Skip to content

Als je de blog van dailyspoonie wil blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies waarmee gegevens worden verzameld, gebruikt en gedeeld. Meer weten hierover lees onze Privacy Verklaring meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten