Koemelk-vrij en Lactose-vrij, wat is het verschil?

by Marly

Ik mag geen koemelk, of producten waar koemelk in verwerkt is. Uit een bloedtest is gebleken dat mijn immuunsysteem op koemelk reageert en ik krijg er buikpijn van. Het gebeurd echt héél vaak dat als ik aangeef dat ik koemelk-vrij wil eten, bijvoorbeeld in een restaurant, dat dit vrijwel meteen wordt veranderd in lactose-vrij. Dit is echter compleet iets anders…Hier leg ik uit waarom

Lactose-intolerantie
Lactose
is een suiker dat in melk voorkomt, het zogenaamde melksuiker. Lactose wordt verteerd door een bepaald enzym, lactase, wat in de dunne darmwand wordt aangemaakt. Bij sommige mensen wordt dit niet of onvoldoende aangemaakt. Dit kan aangeboren zijn en dan wordt moedermelk vaak ook niet verdragen. Deze zeldzame vorm van lactose-intolerantie blijft levenslang bestaan. Het kan ook op latere leeftijd ontstaan, vooral bij veel Afrikanen, Aziaten, Zuid-Amerikanen en Zuid-Europeanen neemt de lactase productie na het 3e levensjaar af. Lactose-intolerantie kan ook ontstaan door een beschadiging aan de darmwand waardoor deze niet meer voldoende lactase aan kan maken. Wanneer de darmwand zich weer herstelt, herstelt ook de productie van lactase vaak weer. Wanneer lactase niet of onvoldoende wordt aangemaakt komt onverteerde lactose in de dikke darm terecht en gaat het ‘vergisten’, waardoor klachten kunnen ontstaan. Dit is lactose-intolerantie. Het immuunsysteem wordt hierbij niet aangesproken en het gaat hier alleen om het verteren van lactose.

IgG-antilichamen, voedselallergie type III
In mijn geval reageert mijn immuunsysteem op eiwitten in koemelk met een IgG-antilichamen reactie. Dit heeft niets met de aan- of afwezigheid van lactose te maken. Antilichamen binden zich in dit geval aan antigenen van een bepaald voedingsmiddel en registreren dit als lichaamsvreemd, met als gevolg dat er een immuuncomplex op gang komt waardoor er ontstekingsprocessen ontstaan om dit te verwerken. Dit heet een IgG voedselallergie type III en heeft helemaal niets met de aanwezigheid van lactose in het voedingsmiddel te maken, maar met eiwitten (allergenen). Bij mij is dit zeer waarschijnlijk ontstaan door de ziekte van Lyme (vroeger at ik namelijk gerust een bak Ben & Jerry’s leeg zonder problemen).
Normaal gesproken liggen de darmcellen tegen elkaar aan in een hecht membraan. Door onder andere geneesmiddelen, infecties en stress kan de darmwand beschadigd raken en wordt dit membraan minder hecht, zo kunnen voedingscomponenten door de darmwand glijden (leaky-gut). Voedsel dat op een correcte manier door de darmwand gaat, wordt door het immuunsysteem getolereerd, maar als voedingsmiddelen de darmwand ‘zomaar’ passeren worden zij herkend als indringers. Hierdoor ontstaat een immuunreactie om de ‘indringers’ te vernietigen: de tolerantie voor deze voedingsmiddelen verdwijnt en iedere keer dat je dit voedingsmiddel binnenkrijgt wordt een immuunrespons en daardoor een ontstekingsreactie op gang gebracht. (als de darmwand zich hersteld, kúnnen deze reacties weer verdwijnen en neemt de tolerantie voor deze voedingsmiddelen toe)

Er zijn ook nog andere typen voedselallergieeën (1-4), waarvan type 1 denk ik het bekendst is: De IgE-antistof gemedieerde reactie, waarvan Anafylaxis een extreem voorbeeld is. 

Lactosevrij of koemelkvrij
Tegenwoordig zijn er veel voedingsmiddelen te krijgen die lactose-vrij gemaakt zijn. Dit betekend dat ‘gewone’ melkproducten zo bewerkt zijn dat de lactose er al is uitgehaald: het enzym lactase is al toegevoegd zodat dit niet meer in de darmen hoeft te gebeuren. Dit is ontzettend handig als je een lactose-intolerantie hebt, maar voor een IgG voedselallergie type III op koemelk maakt dit totaal geen verschil, er zit namelijk nog steeds koemelk in het product, waar het immuunsysteem lekker op kan reageren met een ontstekingsreactie. In dit geval moet je echt koemelk-vrij eten en dit heeft niets met lactose-vrij te maken.

Het komt verschrikkelijk vaak voor dat ik naar een restaurant ga en zeg dat ik koemelk-vrij eet “Oh, lactose-vrij! Geen probleem” is dan eigenlijk standaard de reactie…In restaurants lijkt lactose standaard een synoniem voor koemelk of zuivel te zijn. Ook op allergenenlijsten die je in sommige restaurants kan inzien om te kijken of je een gerecht wel of niet kunt bestellen, staat vaker lactose genoemd dan (koe)melk/zuivel, wat eigenlijk heel gek is. Daarnaast zit lactose ook in geitenmelk, wat voor mij geen probleem is. Maar als er op de allergenenlijst geen lactose is aangekruist, kan ik dan wel zeker zijn dat er geen koemelk in zit en er niet gewoon een lactose-vrij koemelkproduct is gebruikt?
Laatst gaven mijn opa en oma een etentje voor hun 60-jarig huwelijk ( ❤️ ), en zij hadden doorgegeven dat ik glutenvrij en koemelk-vrij wilde eten. Toen ik een paar dagen voor het etentje bij hun was en ze mij het menu lieten zien, stond er dus in plaats van “koemelk-vrij”, “lactose-vrij” op de reservering…Ik weet 100% zeker dat mijn opa en oma het niet over lactose-vrij gehad hebben, want ze weten niet eens wat dat is. Ik vind het bizar dat dat dus blijkbaar zo’n normaal synoniem is in restaurants dat dit gewoon veranderd wordt zonder dat je zelf ook maar het woord lactose genoemd hebt, terwijl het iets totaal anders is, en ook compleet andere gevolgen heeft voor het bereiden van eten omdat er ook melkproducten zijn waar van nature weinig tot geen lactose in zit (zoals bijvoorbeeld harde kazen zoals Goudse kaas of Parmezaanse kaas).
Daarnaast komt het ook weleens voor dat mensen bepaalde producten voor mij in huis halen waar melk in zit. “Maar er staat op lactose-vrij” zeggen ze dan verontwaardigd als ik zeg dat ik het toch niet mag eten…tja, als het zo vaak door elkaar wordt gehaald en door elkaar gebruikt wordt, kan ik het ze ook niet kwalijk nemen als ze er geen ervaring mee hebben. Daarom zeg ik ook altijd heel duidelijk koemelk-vrij en gebruik ik zelf nooit het woord lactose om verwarring (zoveel mogelijk) te voorkomen.

Conclusie
Een lactose-intolerantie ontstaat doordat het enzym om lactose te verteren niet of nauwelijks aanwezig is. Een voedselallergie ontstaat door een reactie van het immuunsysteem op eiwitten in bepaalde voedingsmiddelen (allergenen). In mijn geval dus een IgG-antilichamen reactie op eiwitten in koemelk.
Toevallig zit er vaak lactose in producten die koemelk bevatten en andersom, maar dit is absoluut niet hetzelfde. Als iets lactose-vrij is, betekend dit namelijk niet automatisch dat het ook koemelk-vrij is en andersom. In alle dierlijke melksoorten zit namelijk lactose maar deze melksoorten hoeven niet allemaal een immuunreactie te veroorzaken want dit is afhankelijk van eiwitten (allergenen).

www.natuurdietisten.nl
www.prohealth.nl
www.mlds.nl
www.anafylaxis.nl

Liefs Marly

Print Friendly, PDF & Email

You may also like

Skip to content

Als je de blog van dailyspoonie wil blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies waarmee gegevens worden verzameld, gebruikt en gedeeld. Meer weten hierover lees onze Privacy Verklaring meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten